Botontkalking tijdens de overgang

Osteoporose oftewel botontkalking is lange tijd gezien als een typische “oude-vrouwen-kwaal”. Hoewel botontkalking op elke leeftijd en bij zowel mannen als vrouwen kan voorkomen, zijn het inderdaad met name oudere vrouwen die ermee te maken krijgen. Sterker nog, botontkalking komt onder hen op grote schaal voor.

Bij vrouwen boven de 60 jaar heeft maar liefst één op de drie in meer of mindere mate last van botontkalking. Dit wordt veroorzaakt door het feit dat de hormoonhuishouding tijdens de overgang aan grote veranderingen onderhevig is. Hierdoor ontstaan de typische overgangsklachten, zoals bijvoorbeeld gewichtstoename, libidoverlies en overbeharing. Als je in de overgang bent, betekent dit dat je eierstokken stoppen met het produceren van oestrogenen. Het stoppen van de oestrogeenproductie heeft z’n weerslag op botmineralen: deze worden sneller afgebroken als er geen oestrogeen meer wordt geproduceerd. Als gevolg van de versnelde botafbraak kan de aanmaak dit niet meer bijbenen: er wordt dus meer bot afgebroken dan dat er wordt aangemaakt.

Wat er gebeurt bij botontkalking

Normaal bot
Normaal bot

Als er meer bot wordt afgebroken dan dat er wordt aangemaakt, ontstaan er holtes in het bot. Hierdoor wordt het bot poreus en kan het gemakkelijker breken. Hoe groter de botdichtheid, hoe sterker het bot. De botdichtheid wordt ook wel de botdensiteit genoemd en zegt iets over de hoeveelheid calcium (kalk) die het bot bevat. Er zijn speciale middelen verkrijgbaar waarmee je de opname van calcium uit je voeding kunt bevorderen, zoals bijvoorbeeld Devaron Vitamine D. Als de botten minder calcium bevatten, neemt de botdichtheid af. Dit is echter niet het enige euvel bij osteoporose.

Bij botontkalking is vaak niet alleen de botdichtheid laag, maar is ook de kwaliteit van het bot verstoord. Nieuw aangemaakt bot is daardoor van slechtere kwaliteit dan het ‘oude’ bot. Ook dit vormt uiteraard een risico voor het oplopen van botbreuken.

Osteoporose
Osteoporose

Je zou wellicht denken dat juist vrouwen met een hoger lichaamsgewicht meer risico lopen op gebroken botten: bij hen heeft het bot immers een grotere last te torsen. Toch zijn het juist vaak de slanke vrouwen die te maken krijgen met botontkalking tijdens de overgang. Dit komt doordat vetweefsel een klein beetje oestrogeen aanmaakt, zodat het verlies van oestrogeen vanuit de eierstokken in ieder geval een klein beetje wordt gecompenseerd. Heb je last van gewichtstoename in de overgang, dan is de gedachte dat je hierdoor minder snel hinder ondervindt van botontkalking wellicht een troost!

Welke klachten veroorzaakt osteoporose?

Botontkalking kan verschillende klachten met zich meebrengen. De meest klassieke klachten behorend bij osteoporose zijn het eerder oplopen van botbreuken en het verlies van lichaamslengte (doordat je wervels een beetje in elkaar zakken, krimp je). Inzakkende wervels kunnen ook gevolgen hebben voor je lichaamshouding. Door botontkalking kan je meer naar voren gaan lopen, dit wordt in medische termen kyfose genoemd. Ook kan het inzakken van de wervels erge pijnklachten met zich meebrengen. Vooral ernstige rugpijn wordt vaak genoemd als een van de klachten die gepaard gaan met osteoporose. Het lengteverlies dat door osteoporose kan ontstaan, mag daarnaast zeker niet worden onderschat: dit kan wel 15 tot zelfs 25 centimeter zijn!

Andere klachten die verband kunnen houden met botontkalking zijn:

  • klachten in de organen;
  • verlies van evenwicht;
  • slecht slapen;
  • weinig energie;
  • emotionele problemen.

Rugpijn gepaard met osteoporoseDe orgaanklachten die kunnen ontstaan door osteoporose zijn het gevolg van het inzakken van de rugwervels. Doordat je kleiner bent geworden en/of krommer bent gaan lopen, worden je organen een beetje in elkaar gedrukt. Als je longen en/of je hart minder ruimte krijgen, kan je eerder last hebben van kortademigheid, terwijl een naar voren gedrukte maag en darmen een bolle buik veroorzaakt. Ook kan je hierdoor sneller een verzadigd gevoel hebben of misselijk worden. Als de buikinhoud op je blaas drukt tot slot, kan dit leiden tot ongewenst urineverlies.

Heb je last van problemen die ontstaan door inzakkende wervels, dan kan je deze vaak ondervangen door het dragen van een korset. Als je houding verbetert, krijgen ook je organen meer ruimte, waardoor zij minder klachten veroorzaken. Spieroefeningen kunnen eveneens een verbeterde houding tot gevolg hebben, maar het is belangrijk om deze oefeningen alleen te doen in samenspraak met een deskundige- ga dus niet op eigen houtje aan de slag.

Botontkalking en hulpmiddelen

Als botontkalking ver gevorderd is, kan het zijn dat je vroeg of laat een beroep moet doen op hulpmiddelen. Hieronder vallen ook medische hulpmiddelen die worden gebruikt om je houding te verbeteren (zoals het eerdergenoemde korset) je spieren te trainen. Maar ook middelen die ondersteuning bieden bij dagelijkse activiteiten zoals douchen, schoenen aantrekken, afwassen en koken.

Zelfs op hobbygebied zijn hulpmiddelen verkrijgbaar voor  mensen met osteoporose, zoals bijvoorbeeld aangepast tuingereedschap of ergonomische haaknaalden. Deze worden echter niet vergoed door je ziektekostenverzekeraar. Voor medische hulpmiddelen bestaan vaak wel mogelijkheden tot (gedeeltelijke) vergoeding. Dit kan je navragen bij je ziektekostenverzekering. Voor aanpassing aan de woning en een bijdrage in de kosten hiervan neem je contact op met je gemeente.

Behandeling

De behandeling van botontkalking kan van persoon tot persoon verschillen en hangt af van diverse factoren, zoals je geslacht, je leeftijd en de mate waarin de botontkalking gevorderd is. Globaal gezien bestaat de behandeling van osteoporose uit vier facetten:

  • voorkomen van het bot verder afbreekt;
  • voorkomen dat het bot breekt;
  • pijnverlichting;
  • aanpassen van leefgewoontes.

Botten versterken door bewegingOp het gebied van leefstijl en voeding zijn er gelukkig vrijwel altijd zaken die je kunt aanpakken om verdere osteoporose tegen te gaan. Rook je, dan is het verstandig om daarmee te stoppen: door roken versnelt de botafbraak.Verder is het belangrijk om in beweging te blijven: lichaamsbeweging stimuleert de aanmaak van nieuw bot. Door regelmatig te bewegen, kan je de aandoening afremmen: genezen is helaas niet mogelijk. Ook kan eenmaal aangerichte schade niet meer worden teruggedraaid.

Wil je je botten versterken door beweging, dan hoef je echt niet naar de sportschool: 30 minuten beweging per dag is al voldoende. Dit hoeft niet achterelkaar, maar beweeg wel regelmatig. Het liefst elke dag, waarbij ook klussen, tuinieren en het huishouden doen tellen als beweging. Als je veel last van pijn hebt door de botontkalking, kan je aqua jogging overwegen. Let op: is de osteoporose in een dusdanig stadium dat je slechts met moeite 30 minuten per dag zou kunnen bewegen, ga dan nooit op eigen houtje aan de slag, maar vraag begeleiding van de huisarts of een andere deskundige.


Last van de overgang?

Er zijn diverse producten die het enigszins kunnen verlichten, bekijk hier het aanbod van producten speciaal tegen de overgang.

Ondersteuning tijdens de overgang >

Een reactie plaatsen